Wat is een saturatiemeter/pulse-oximeter?
- Wat is arteriële (slagaderlijke) zuurstofsaturatie?
- De arteriële (slagaderlijke) zuurstofsaturatie meten.
- Hoe werkt een saturatiemeter / pulsoximeter?
- Wat is hypoxaemie ? slecht gesatureerd ? desaturatie?
- Oorzaken van hypoxie / desaturatie
- Slaapapneu
- Wanneer functioneert de pulse oximeter niet ?
- Praktische tips bij het gebruik van een saturatiemeter / pulse-oximeter.
- Wanneer is er sprake van een toename van de zuurstof consumptie ?
Wat is arteriële (slagaderlijke) zuurstofsaturatie?
Het bloed bezit rode bloedcellen die voor transport van zuurstof naar de weefsels c.q organen zorgen.
In deze rode bloedcellen zit hemoglobine ook wel afgekort tot Hb deze heeft als eigenschap dat het zuurstof bindt in de longen en via de bloedbaan, de zuurstof loslaat in de weefsels waar de zuurstof nodig is.
De arteriële zuurstofsaturatie, kortweg zuurstofsaturatie of saturatie ook beter bekend als SpO2, is een graadmeter voor de hoeveelheid zuurstof die gebonden is aan het hemoglobine in de rode bloedcellen. De saturatie wordt uitgedrukt als een percentage en is bij gezonde personen meer dan > 95%. Meestal ligt dit tussen 95 % - 100%.
De arteriële (slagaderlijke) zuurstofsaturatie meten
Het meten van de arteriële (slagaderlijke) zuurstofsaturatie kan op 2 manieren gebeuren:
1) arteriële bloedgasanalyse: deze methode vereist een arteriële bloedafname, die veelal niet thuis af te nemen is, maar voorbehouden aan een klinische situatie b.v. in het ziekenhuis en is vrij duur i.v.m de benodigde analyse apparatuur.
2) de transcutane (door de huid en nagelbed) meting met een saturatiemeter: deze methode is heel eenvoudig en minder duur.
Het zijn deze saturatiemeters / pulseoxi-meters die www.saturatiemeter.eu verkoopt op deze website.
Hoe werkt een saturatiemeter / pulsoximeter?
Met de pulse oximeter kan zeer eenvoudig het zuurstofgehalte in het bloed worden berekend c.q. worden vastgesteld - de zuurstofsaturatie ook SpO2 genoemd. Dit gebeurt continue, niet invasief dus niet in de bloedvaten maar gewoon op de huid, nagelbed en op een zeer betrouwbare wijze.
Zuurstofsaturatie is het percentage hemoglobine (Hb) dat volledig is verzadigd met zuurstof. Gezonde mensen hebben een zuurstofverzadiging tussen de 95% en 100%. Indien men onder deze waarde zit is er sprake van een afwijking, veroorzaakt door b.v. een ziekte.
Hoe meten we dit nu met een saturatiemeter ?
De zuurstofsaturatie wordt gemeten door een sensor deze sensor zit in de vinger-probe. Elke sensor bestaat uit 2 onderdelen: een lichtbron die infrarood licht uitstraalt en aan de andere zijde een fotosensor. Het verschil in lichthoeveelheid, gemeten door de fotosensor, wordt veroorzaakt door de lichtabsorptie van Hb dat is gebonden met zuurstof en Hb dat geen zuurstof aan zich heeft gebonden. De pulseoximeter berekent door dit licht verschil de zuurstofsaturatie. De hoeveelheid zuurstof gebonden hemoglobine dus. Deze hoeveelheid wordt uitgedrukt in SpO2.
Wat is hypoxaemie ? slecht gesatureerd ? desaturatie ?
Men spreekt van hypoxaemie c.q. slecht gesatureerd of gedesatureerd als de arteriële zuurstofsaturatie minder is dan < 95%. Dit kan in de weefsels hypoxie veroorzaken. (hypoxie = zuurstoftekort)
Desaturatie wil zeggen dat de patiënt onvoldoende zuurstof inademt of dat de zuurstofuitwisseling tussen de longen en het bloed niet naar behoren functioneert. Dit uit zich in een cyanotische patiënt - een patiënt met een tekort aan zuurstof.
Oorzaken van desaturatie, hypoxie
Desaturatie, hypoxie kan veroorzaakt worden door ademhalingsziekten, zoals astma, COPD (Chronic Obstructive Pulmonary Diseases) in het nederlands chronsiche obstructieve longaandoeningen, bronchitis, longemfyseem maar ook bij hartproblemen treden vaak vochtcollectie's in de longen op, waardoor de zuurstofuitwisseling minder goed kan plaatsvinden en met desaturatie/hypoxie tot gevolg. (=Links decompensatie - ook wel decompensatio cordis genoemd) Het hart is dan niet in staat om de hoeveelheid bloed rond te pompen en blijft staan in de longen. In de volksmond ook wel vocht achter de longen genoemd.
Slaapapneu
Er bestaat een zeer nauwkeurige definitie van slaapapneu: het optreden van ademhalingsstilstanden tijdens de slaap van minstens 10 seconden en met een frequentie van minstens 5 keer per uur. Tijdens een obstructieve slaapapneu drukken de wanden van de keelholte tegen elkaar, waardoor de luchttoevoer volledig afgesneden wordt. Daardoor kan de zuurstof in de ingeademde lucht de longen niet bereiken en niet via de longblaasjes in het bloed terechtkomen. Op die manier krijgt het bloed minder zuurstof. In dat geval leidt het gecombineerde effect van deze opeenvolgende ademhalingsstilstanden tot een slechte doorbloeding van de hersenen. Dat verplicht de snurker om in een lichte slaap te blijven, om zo een voldoende luchttoevoer te behouden. Hij kan op die manier niet “recupereren” tijdens zijn slaap, waardoor hij overdag slaperig is.
Soms moeten mensen hiervoor door een extern beademingsapparaat worden ondersteunt met ademen (CPAP, BIPAP) indien hiervan sprake is de aanschaf van een saturatiemeter aan te raden.
Wanneer functioneert de pulse oximeter niet !
Wanneer er sprake is van:
Ernstige lage bloeddruk.
Te laag gehalte aan hemoglobine (Hb).
Acuut ernstig bloedverlies.
Vaatvernauwing.
Onderkoeling.
Optische storingen. - geen fel licht in de buurt van de pulse oximeter. Invloed van omgevongslicht.
Elektronische interferenties.
Bewegingsartefacten.
Dyshemoglobine - wanneer er koolmonoxide gebonden is aan het Hb i.p.v. zuurstof. Bij slachtoffers van een brand bijvoorbeeld.
Praktische tips bij het gebruik van een saturatiemeter.
Zorg voor:
Goede plaatsing van de meter op uw vinger.
Warme handen.
Schone handen.
Geen nagellak
Gebruik bij voorkeur de wijsvinger om te meten.
Meet altijd aan dezelfde vinger.
Geen felle lichtbron in de buurt van het apparaat.
Houd de hand, vinger stil bij het meten van de saturatie.
Houd de puls oximeter niet te dicht bij elektronische apparaten.
Wanneer is er sprake van een toename van de zuurstofconsumptie?
Koorts
|
10%
|
Toegenomen arbeid
|
20%
|
Thoraxtrauma
|
60%
|
Sepsis
|
80 - 100%
|
Rillen
|
50 - 100%
|
Insult
|
100%
|
Schedel trauma
|
90 - 100%
|
Lichamelijk onderzoek
|
20%
|
Maken van een E.C.G
|
16%
|
Maken van een thoraxfoto
|
22 - 25%
|
Fysiotherapie
|
20 - 35%
|
Endotracheaal zuigen
|
27%
|
Familiebezoek
|
22%
|
Wassen
|
23%
|
|
